Schutting plaatsen op de erfgrens: welke regels gelden er?

Een schutting valt onder de regels voor erf- of perceelafscheidingen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen bijlage II bij het Besluit omgevingsrecht). De hoofdregel werkt met de voorgevelrooilijn, de denkbeeldige lijn langs de voorgevel van je huis:

In een aantal situaties gelden de vergunningvrije grenzen niet zomaar, of stelt de gemeente aanvullende eisen:

Staat een schutting precies op de grens tussen twee erven, dan geldt volgens artikel 5:62 van het Burgerlijk Wetboek het wettelijk vermoeden dat hij mandelig is: beide buren zijn er samen eigenaar van, tenzij het tegendeel aantoonbaar is. Dat vermoeden geldt voor een muur, schutting of afsluiting die op de exacte grens staat, niet voor een schutting die volledig op jouw eigen erf staat.

Mandelig eigendom heeft praktische gevolgen. Onderhoud, herstel en eventuele vervanging zijn in principe een gezamenlijke verantwoordelijkheid, en geen van beide buren mag de schutting zonder overleg weghalen of ingrijpend aanpassen. Artikel 5:49 van het Burgerlijk Wetboek regelt bovendien dat een buur op verzoek van de ander mee moet werken aan een erfafscheiding van maximaal 2 meter hoog op de grens, voor erven binnen de bebouwde kom, waarbij de kosten in beginsel gelijk worden gedeeld.

Wil je liever alleen eigenaar zijn en niet afhankelijk van je buren, plaats de schutting dan een stukje uit de grens op je eigen erf. Dan is hij niet mandelig en beslis je zelf over onderhoud en vervanging, al blijft overleg met de buren verstandig. Staat de schutting al jarenlang op de grens zonder dat iemand er ooit apart voor betaald heeft, dan verandert dat niets aan het wettelijk vermoeden van mandeligheid: dat vermoeden geldt ongeacht wie de schutting ooit heeft laten plaatsen of betaald.

Ook waar geen vergunning nodig is, blijft het burenrecht van kracht. Stem de exacte plek, de hoogte en de kant van de schutting die de gladde of de onderconstructie-kant naar wie toe wijst vooraf af, ook als de wet dat niet in elk geval verplicht. Dat voorkomt discussie achteraf.

Leg ook vast wie de kosten draagt. Staat de schutting precies op de erfgrens en is hij mandelig, dan is gelijk delen het uitgangspunt, zowel voor de aanschaf als voor onderhoud en latere vervanging. Plaats je hem volledig op je eigen erf, dan ben je zelf eigenaar en hoeft de buurman niet mee te betalen, maar dan heb je ook alleen zeggenschap over materiaal, kleur en het moment van vervangen.

Denk ten slotte aan praktische afspraken: mag de buurman de gladde kant zien, wie onderhoudt welke kant, en is er toestemming nodig om tijdens de montage even het buurerf te betreden voor het zetten van de palen. Dit soort afspraken voorkomt de meeste conflicten, los van wat er wettelijk verplicht is. Leg gemaakte afspraken bij voorkeur kort op papier vast, ook als het maar een paar zinnen zijn: dat voorkomt onduidelijkheid als een van beide woningen op termijn van eigenaar wisselt.

Vergunningvrij is niet altijd regelvrij. In een beschermd stads- of dorpsgezicht of bij een monumentale woning kan de gemeente aanvullende eisen stellen aan het materiaal, de kleur of de hoogte van een erfafscheiding, ook binnen de landelijke vergunningvrije grenzen. Het omgevingsplan van de gemeente kan bovendien op specifieke locaties, zoals een hoekperceel of een gebied met een bijzonder straatbeeld, een lagere maximale hoogte vastleggen dan de landelijke norm.

Twijfel je of dit voor jouw perceel geldt? Doe de vergunningcheck van het Omgevingsloket voor het concrete adres, of neem contact op met de gemeente. Zo weet je vooraf zeker of je plan binnen de regels past, in plaats van achteraf een aanpassing te moeten doen.

Voordat de eerste paal de grond in gaat, is het verstandig om een paar dingen op een rij te hebben: de exacte ligging van de erfgrens, de gewenste hoogte, of de schutting op de grens of volledig op eigen terrein komt te staan, en of er buren zijn met wie je dit moet afstemmen.

Bekijk ook of er een kadastrale grensreconstructie nodig is. Bij twijfel over de exacte ligging van de erfgrens, bijvoorbeeld bij een ouder perceel of een grens die niet meer overeenkomt met een oude erfafscheiding, kan het Kadaster de grens tegen betaling opnieuw inmeten. Dat voorkomt dat een nieuwe schutting per ongeluk op het erf van de buren terechtkomt.

Wij meten de erfgrens standaard mee op tijdens de opname, checken of het plan binnen de vergunningvrije regels past en overleggen desgewenst mee bij de afstemming met de buren. Blijkt een vergunning toch nodig, dan kunnen wij de aanvraag op verzoek voor je verzorgen. Zo begin je de montage pas op het moment dat plek, hoogte en eventuele toestemming allemaal rond zijn.